اولين خانه بوم گردي کشور به دست مازيار آل داوود پدر گردشگري ايران راه اندازي شد. اين اقامتگاه که آتشوني نام دارد در دل کوير مصر ايران است. اگر به شهرهاي ايران سفر کنيد مي‌فهميد که از ميان گزينه‌هاي اقامتي موجود در اين شهرها، گردشگران خارجي وبعضا داخلي به سراغ هتل‌هاي لوکس نمي روند بلکه به مناطق بکر و بافت قديم شهر مي‌روند زيرا دراين محله‌ها خانه‌هايي موجود است که به بوم گردي شهره هستند. در استان کرمان و تبع آن شهرستان سيرجان مدتي است که به راه اندازي اين اقامتگاه‌ها روي آورده اند اقامت گاه‌هايي که در بحبوحه جهاني شدن دهکده ي گليم دارستان نياز به آنها ملموس بود و انتظار مي‌رفت که افراد توانا و خلاق از اين موقعيت استفاده کنند تا باعث پويايي بيش از پيش آن شوند اما افسوس که چنين اتفاقاتي رخ نداد درپي همين موضوع سخن تازه به طور ويژه به اين موضوع پرداخته است که در پي مي‌آيد.

جاي خالي بوم گردي‌ها در دارستان

در ادامه‌ي اين گزارش در گفت و گوي اختصاصي سخن تازه با ابوذر خواجويي در رابطه با ارتباط امارت‌هاي بوم گردي با صنايع دستي وي گفت:  قطعا براي سيرجان که در سال‌هاي گذشته در حوزه‌ي صنايع‌دستي، تبديل به يک برند جهاني شده، نبود و يا کمبود خانه‌هاي بوم‌گردي، يک نقص به‌شمار مي‌رود. به‌هر حال يکي از مهم‌ترين کارويژه‌هاي شهرهاي جهاني صنايع‌دستي، ارتقاي وضعيت گردشگري در آن شهرها مي‌باشد.

در واقع اين‌ شهرها بايد با استفاده از نمادهاي برند جهاني خود، چنان تحولي در فضاهاي شهري ايجاد کنند که گردشگران داخلي و خارجي، به سفر و گشت‌و‌گذار در آن شهر، علاقه‌مند شوند. کما اينکه در دستور العمل انتخاب شهرهاي جهاني صنايع‌دستي آمده است: با رسميت پيدا کردن هر شهر جهاني صنايع‌دستي، بايد تبليغات ملي و بين‌المللي جهت معرفي همه‌ي ارکان حوزه‌ي صنايع‌دستي آن شهر صورت پذيرد. هم‌چنين صنايع‌دستي در نمادهاي زندگي اجتماعي آن شهر، مانند عناصر شهري و فضاها و بافت‌هاي شهري، بايد بيش از پيش به‌چشم بخورد.

در ضمن اگر نگاهي به تجربه‌ي ساير کشورها بيندازيم، مي‌ببينيم که شهرهايي هم‌چون تولدو در اسپانيا و مکناس در مراکش، چگونه از اين فرصت در جهت توسعه و بهبود گردشگري خود بهره برده‌اند.

ما هم بايد سعي کنيم در راستاي بهبود زيرساخت‌هاي گردشگري خود،  تقويت بوم‌گردي در سيرجان را به صورت جدي مدنظر قرار دهيم، که البته اين امر نيازمند تعامل بيشتر بخش خصوصي و دولتي است.

مطالعه و برنامه ريزي قبل از احداث بوم گردي‌ها

ابوذر خواجويي در ادامه در رابطه با اهميت مطالعه اصول اوليه احداث خانه‌هاي بوم گردي گفت: نکته مهم ديگري که بايد عرض کنم اين است که؛ ما بايد در راستاي تقويت و راه‌اندازي خانه‌هاي بوم‌گردي، کاملا اصولي و با برنامه وارد شويم، وگرنه با شکست و سرخوردگي روبرو خواهيم شد.

اصولا قبل از تاسيس هر بوم‌گردي، انجام مطالعات زيرساختي از سوي سرمايه‌گذار و نهاد مجوز دهنده، حتما بايد انجام شود تا بفهميم مکاني که در آنجا قرار است خانه بوم‌گردي تاسيس شود، مناسب گردشگري و جذب گردشگر هست يا خير؟

بوم گردي‌هاي دارستان پشتوانه رونق فروش گليم

خواجويي به عنوان دبير دهکده جهاني گليم  در مورد ضرورت خانه‌هاي بوم گردي چنين افزود‌: خب در روستاي دارستان که مشهور به دهکده جهاني گليم است، ظرفيت ايجاد خانه بوم‌گردي فراهم شده و قطعا احداث چنين مجموعه‌اي به جذب گردشگر در اين روستا کمک مي‌کند. ما حتي مي‌توانيم دارستان را به عنوان روستاي هدف گردشگري تعيين و معرفي کنيم.

ما زماني مي‌توانيم لفظ گردشگر را به کسي اطلاق کنيم که حداقل 24 ساعت در جايي اقامت داشته باشد. خب وقتي اين امکان در دارستان يا بسياري از نقاط گردشگري سيرجان وجود ندارد،  چگونه مي‌توانيم اميدوار به جذب توريست در شهر جهاني سيرجان باشيم.

در مورد گليم هم به صورت ويژه ما نيازمند حضور گردشگران در سيرجان هستيم. در واقع اگر بخواهيم رونق را در اين عرصه به‌‌وجود بياوريم، بايد زمينه حضور گردشگران داخلي و خارجي را فراهم کنيم تا آنها بدون واسطه از بافنده، گليم خريداري کنند.

طبيعت در پناه اکولوژها

عبدالرضا کوهپايه راهنماي بين المللي گردشگري است او همچنين تجربه‌هاي بسياري در رابطه با اکوتوريسم دارد که در اين رابطه به خبرنگار ما گفت:  اکوتوريسم کمتر از سه دهه است که در دنيا شکل گرفته، به طور کلي يعني طبيعت گردي به صورت يک پايگاه، گردشگران وارد مناطق طبيعي مي‌شوند و از آنجا لذت مي‌برند و پولي که مي‌دهند صرف حفظ طبيعت آن منطقه مي‌شود و وقتي که مفهوم اکوتوريسم در دنيا مطرح شد در کنارش مفهوم اکولوژ هم شکل گرفت به اين صورت که گردشگراني که هدف و بازار اکوتوريسم هستند مکان‌هاي اقامتي را در مناطق طبيعي انتخاب مي‌کنند و پولش را صرف  حفاظت از محيط  زيست مي‌کنند. به طور مثال در جايي که درآمد مردم از دامپروري  است شايد به خاطر آن  به علفزار و جنگل‌هاي آن منطقه آسيب برسانند يک اکولوژ مي‌‌تواند در آنجا مستقر شود و راهنماي محلي به اکوتوريسم  کمک مي‌کند که محصولات محلي اش را بفروشد و براي ممر درآمد به طبيعت تخريب نرساند در واقع اکولوژ‌ها  ضمن حمايت و تعهد به مفهوم اکوتوريسم تجربه طبيعت گردي را به گردشگران منتقل مي‌کنند.

اکولوژها بايد در روستا مستقر شوند جايي که هيچ گونه آلودگي هوا صدا و غيره نباشد.  اکولوژ‌هادر مناطق طبيعي ساخته مي‌شوند و براي مديريت زباله، فاضلاب، توليد انرژي و غيره هستند و هدف نهايي اکولوژها مطلقاً تامين درآمد نيست بلکه هدف اصلي آن حفاظت از طبيعت است و در کنار آن درآمد مي‌تواند انگيزه ايجاد کند در ايران اکولوژي نوپااست و تا به امروز اکولوژي که از انرژي خورشيد استفاده کند و مديريت پسماند داشته باشد را نديده ايم.

سراغ يکي از متوليان خانه‌هاي بوم گردي سيرجان در روستاي محمودآباد سادات رفتيم. اين اقامتگاه سنتي در حال ساخت است و حدود 80 درصد کار پيشرفت کرده است. مصطفي خدمتي يکي از صاحبان اين اقامتگاه، در مورد اين اتفاق خوب گفت: به دليل علاقه‌اي که به خانه‌هاي بوم گردي داشتم و بنا به موقعيت تاريخي محمودآباد و نزديکي آن به جاده ترانزيت و همچنين اينکه محل زندگي خودم هست موقعيت مکاني را در محمودآباد در نظر گرفتيم اين اقامتگاه يک خانه قديمي از دوره قاجار است که خودم به همراه استادان سيرجاني آن را احيا و بهسازي کرديم.

اين بنا شامل 7 اتاق، 7 سرويس بهداشتي، دو حياط، دو بادگير و داراي تزئيناتي چون ارسي‌ها با گره چيني و نورهاي رنگ، ازاره چيني پرکار، پنجره‌هاي گچي با نقوش اسليمي، پنجره‌هاي آجري کاهگلي، شمشه گچ، سقف گنبدي، ديوارهاي مزين به نقوش سفالي آبچکان و شرفي بالا با چهار طبقه آجري بر گرفته است تا آبچکان‌هاي خانه‌هاي قديمي محمودآباد و نيز حوض آب است. حدود 3 ساله که با هزينه خودم و شريکم آقاي انصاري در حال ساخت اين مکان هستيم و اقامتگاه سنتي ما مانند خانه‌هاي فاخر يزد است.

 بوم گردي دور از هياهوي شهر

 مصطفي خدمتي هنرمند سفالگر سيرجاني در ادامه افزود مکان اقامت گاه در جايي بي سر و صدا و دنج که از يک طرف به برج و از طرفي ديگر مشرف به حسينيه محمودآباد است و در صدمتري آن يخدان و در جوار کارگاه‌هاي سفالگري و چادر شب بافي است که محل خيلي خوبي براي بازديد توريست‌هاست.

بوم گردي باغ سنگي

 از ديگر بوم گردي‌هاي سيرجان ميتوانيم به بوم گردي درويش خان در محل زندگي آن مرحوم که توسط نوه‌اش مريم اسفنديارپور راه اندازي شده است، اشاره کنيم به گفته اسفنديارپور اين بوم گردي با 6 اتاق و ظرفيت 40 نفر با ارائه انواع غذاهاي محلي در همان اتاق‌هاي محل زندگي مرحوم درويش خان اسفنديارپور خالق باغ سنگي با کمک شرکت معدني و صنعتي جهان فولاد از دو سال پيش در حال فعاليت است و گردشگراني از اکثر کشورها مهمان ما بوده اند  و اين امر باعث رونق و شناخته شدن باغ سنگي در جهان شده است.