گزارش سخن تازه از وضعيت حضوري- مجازي مدارس:
سال تحصیلی جدید با تمام کش و قوس‌هایش و اما و اگرهای وزرای کابینه نشین بالاخره از 15 شهریور آغاز و مدارس بازگشایی شدند. در حالی که خانواده‌ها همچنان منتظر توقف آموزش حضوری بودند اما تصمیم‌گیری‌هایی دقیقه نودی که جای هر نوع تفکری در آن خالی‌ست، همچون آب یخی بر روی اولیا و حتا مدیران و مربیان ریخته و همه را شوکه کرد. بعد از گذشت چند هفته از شروع مدارس، اما همچنان نگرانی والدین به قوت خود باقی‌ست. به خصوص در مدارس دولتی که هرگز نتوانسته توقعات اولیا را چه از لحاظ بهداشتی و چه از لحاظ آموزشی با اپلیکیشن «شاد» برآورده کند.
برنامه ریزی‌ها مرتب در حال تغییر است
در حالی که قطعیت در تصمیم گیری برای توقف آموزش حضوری، نیاز به مدیریت قاطعی داشت که فقدان آن محسوس است، تصمیم گیری برای باز و بسته شدن مدارس به مدیران آموزشی استان‌ها و در نهایت شهرستان‌ها سپرده شد تا آن‌ها تاوان بی برنامگی دولت -پس از 8 ماه از اوج ویروس کرونا در کشور- را بپردازند. در شهرستان‌ها هم هر مدیری برنامه‌ای ارایه داد و اوج برنامه‌ریزی را می‌توان در زوج و فرد کردن تدریس و گروه‌بندی کردن کلاس‌ها، دید. هرچند پس از گذشت یک ماه، هر روز در حال تغییر است و در نهایت به مجازی برگزار شدن کلاس‌ها ختم شده است.
مربیانِ ناراضی - تحقیر شده‌ام
در این میان، می‌توان سردرگمی مربیان و دانش‌آموزان را به خوبی دید. دبیری که باید نیمی از روز را صرف آموزش دانش‌آموزان حضوری کند و نیمی دیگر از روز را صرف آموزشِ مجازی‌ها، چگونه توانِ تقلیل یافته‌اش را بازیابی کند در حالی که هر دو گروه مجازی و حضوری از نحوه‌ی رسیدگی وی به دانش آموزان ناراضی هستند.
پای درددل چند مربی نشستیم تا ناگفته‌ها را برای‌مان بازگو کنند. اسدی معلم بازنشسته‌ای است که 40 سال سابقه‌ی تدریس در شهر را دارد و چنین می‌گوید: «من در طول خدمتم، نزدیک به 15 تشویق‌نامه دارم. اما حالا کارم به جایی رسیده که هر روز والدین به مدرسه می‌آیند و از کم کاری من در فضای مجازی برای بچه‌های‌شان می‌گویند. در حالی که من تمام توانم را به کار می‌برم ولی نمی‌دانم توقع خانواده‌ها را چگونه برآورده کنم. خانواده‌ها فقط به ارسال کلیپ بسنده کرده‌اند و آموزش‌هایی که من سر کلاس می‌دهم و به صورت فیلم به اشتراک می‌گذارم را قبول ندارند. دایم با مربیان دیگر در حال مقایسه شدن هستم. کاش عذر من را برای ادامه تدریس می‌پذیرفتند. چرا نه وقت استراحتی برایم مانده است و نه توانسته ام رضایت والدین را به دست آورم و هر روز تحقیر هم می‌شوم.»
تکلیف‌مان را مشخص کنید، وقت کم می‌آوریم
پاریزی دیگر مربی‌ست که در مدسه‌ای ‌تدریس می‌کند که هم به صورت مجازی و هم حضوری آموزش دارد. او چنین می‌گوید: «کاش کل مدرسه را مجازی می‌کردند که تکلیف مان را بدانیم. به هر دو گروه نمی‌توان رسیدگی کرد و دیگر توانی برای‌مان نمانده. اصلا وقت استراحت ندارم و فرزندان خودمان را به طور کل رها کرده‌ایم و نمی‌توانیم زمانی برای کمک کردن به آن‌ها خالی کنیم. این مشکل خیلی راحت حل می‌شد اگر طی این مدت زیرساخت‌ها را آماده می‌کردند که حداقل اینترنت پرسرعتی را در نظر می‌گرفتند که این همه وقت مردم را تلف نکنند. یک تماس 5 دقیقه‌ای ‌20 دقیقه طول می‌کشد آن هم بی‌کیفیت، حالا اگر 20 دانش‌آموز داشته باشیم، آیا وقت رسیدگی به همه‌ی دانش آموزان کلاس را خواهیم داشت؟ ما را به حال خودمان رها کرده‌اند و منتظرند که ببینند چه می‌شود و کی صبرمان سر می‌آید؟»
حرمت معلم از بین رفته
حرف یکی دیگر از مربیان این است: ««حرمت معلمان، از بین رفته، دیگر معلم حریم خصوصی ندارد. فیلم آموزشی و نحوه‌ی تدریسش در همه‌ی شهر پخش می‌شود و کوچکترین اشتباهی کند، آبرویش را می‌برند. با این وجود بازخوردی که انتظار داریم را در پی ندارد و دایما خانواده‌ها در حال مقایسه‌ی فیلم‌های آموزشی مربیان مدارس مختلف با هم هستند و این کار ما را خیلی سخت کرده است و یک روز بدون استرس را تاکنون نداشته‌ایم. بابت هر اشتباه باید به مدیر و خانواده دانش آموزان حساب پس بدهیم و هزار جا عذرخواهی کنیم. تمرکز ما کلا از بین رفته و باید دایما به مواردی غیر از آموزش، متمرکز شویم که حرفی برای زدن، باقی نگذاریم. علاوه بر این، بیشتر والدین به معلم خصوصی رو آورده‌اند. از ترس بیماری، فرزندشان را مدرسه نمی‌فرستند و آموزش را به معلم خصوصی می‌سپرند در حالی که نمی‌دانند همین معلم خصوصی نیمی از روز با دانش‌آموزان سروکله زده و اگر دانش آموزی ناقل بوده باشد، آن مربی هم ناقل خواهد بود. پس این وسط این دانش‌آموز، هم از تحصیل عقب مانده و هم شاید به این ویروس مبتلا گردد که نمونه‌هایی را طی این سه هفته دیده‌ایم که واقعا جای تاسف وجود دارد.»
با این گروه‌بندی‌ها، سردرگمیم
پای صحبت والدین هم نشستیم صحبت‌های آن‌ها را هم شنیدیم. یکی از والدین از مشکلات عدیده‌ای ‌که این مدت برایش پیش آمده می‌گوید: «مدرسه‌ی دخترم، دانش آموزان را گروه‌بندی کرده است. دختر من باید فقط روزهای زوج به صورت چرخشی به مدرسه برود یک روز ساعت 8، روز بعد ساعت 10 مانده‌ام که چگونه برای دخترم سرویس مدرسه بگیرم. با این شرایط هم که کسی جرات نمی‌کند چند دانش‌آموز را در یک ماشین جا دهد بنابراین کرایه سرویس مدرسه سر به فلک کشیده.»
از امکانات مدرسه استفاده نمی‌شود، شهریه را کم کنید
یکی دیگر از اولیا می‌گوید: «من فرزندم به صورت مجازی، آموزش می‌بیند. در حالی که از هیچ کدام از خدمات مدرسه استفاده نمی‌کند. نه برقی برایش مصرف می‌شود، نه آموزش مستقیمی از معلم می‌بیند، پس چرا باید کل شهریه را به مدرسه بپردازد. حداقل می‌بایست نیمی از شهریه را از دانش آموزان مجازی نگیرند. الان ما خودمان هم نقش معلم را برای فرزندمان بازی می‌کنیم و هم نقش دانش آموز را در برابر معلمش.‌باید فیلم و کلیپ‌هایی را که معلم می‌فرستد مثل دانش‌آموز نگاه کنیم و یاد بگیریم، بعد به فرزندمان یاد دهیم. کل روزمان همین گونه می‌گذرد. تازه اگر فرزندمان به حرف‌مان گوش کند تا بتوانیم به او آموزش دهیم.»
دیگری می‌گوید: «من پسرم را مدرسه‌ی دولتی می‌فرستم. خب هیچ امکانات نظافتی و بهداشتی برای بچه‌های دولتی در نظر گرفته نشده. اگر مجازی هم بشوند، آموزش درستی به آن‌ها داده نمی‌شود و در این شرایط اقتصادی باید پول دهیم تا آموزش درستی فرزندان‌مان ببینند.»
مادر یکی از دانش آموزان که شاغل است می‌گوید: «طرف صبح خانه نیستم که فرزندم سر کلاس مجازی حاضر شود. مجبور شدم برای فرزندم گوشی خریداری کنم که خودش آموزش را ببیند و حالا معلمش او را وارد کلاس مجازی نمی‌کند و می‌گوید فقط والدین باید عضو گروه باشند، مرخصی بگیرند و فرزندشان را وارد کلاس مجازی کنند. به نظر شما این حرف عاقلانه است. آیا هیچ ارگانی هر روز به من مرخصی می‌دهد؟ چرا بعضی از معلمان، شرایط خانواده‌ها را درک نمی‌کنند؟»
در حد توان مشکلات را مرتفع می‌کنیم
در همین رابطه با محیاپور؛ مدیر آموزش و پرورش سیرجان گفتگو کردیم؛ وی در رابطه با این که آیا این امکان وجود دارد که شهریه مدارس غیردولتی برای دانش‌آموزانی که به صورت مجازی در کلاس‌ها شرکت می‌کنند را کاهش داد، گفت: « این امکان ندارد چرا که شهریه مدرسه مشخص است و چه یک دانش آموز به مدرسه بیاید و نیاید، در هزینه‌های مدرسه هیچ فرقی نخواهد داشت. چرا که هزینه‌های جانبی چون برق و تلفن و نیروهایی که آن‌جا فعالیت می‌کنند سرجایش است. علاوه بر این هزینه‌ی اینترنت و هزینه‌ی تهیه مواد ضدعفونی کننده هم به هزینه‌ها اضافه شده است.
وی گفت: به نظر شما، هیچ معلمی‌ راضی هست که حقوقش نصف شود؛ چون به صورت مجازی تدریس می‌کند؟ مسلماً چنین نخواهد بود. در این میان، شهریه متغیر چون، هزینه‌ی اردو، تغذیه، سرویس مدرسه، جشن‌ها و بقیه‌ی موارد از دانش‌آموزان گرفته نمی‌شود و تنها همان شهریه ثابت باید پرداخت شود.»
محیاپور در رابطه با اینکه آیا در چنین شرایطی نمی‌توان کل مدارس را به صورت مجازی تشکیل داد؛ تا به این صورت از سردرگمی مربیان و دانش آموزان کاست، گفت: «خیر چرا که حدود یک چهارم از دانش‌آموزان ما، امکانات مجازی شدن را ندارند و باید حتما از امکانات حضوری مدارس استفاده کنند. اگر چنین شود به آن‌ها ضربه وارد می‌شود و از تحصیل باز می‌مانند. تنها زمانی می‌توانیم مدارس را به طور کامل مجازی کنیم که این بیماری تبدیل به یک اپیدمی شود که کلیه اصناف شهر تعطیل شوند. آن موقع مدارس را هم تعطیل خواهیم کرد.»
محیاپور در پاسخ به این سوال که، 8 ماه از تعطیلی اولیه‌ی مدارس در سال گذشته، می‌گذرد آیا در این مدت امکانات بیشتری برای مدارس به خصوص دولتی در نظر گرفت، که امسال همانند ماه‌های پایانی سال تحصیلی گذشته با مشکل مواجه نشویم، چنین پاسخ داد: «در این مدت خیلی کارها انجام گرفته، همانند همین برنامه‌ی شاد، امکانات بیشتری برای آن در نظر گفته شده که بتوان فیلم زنده هم ارسال کرد که قابلیت ماندگاری 48 ساعته را داراست و برنامه‌های آموزشی هم در آن وجود دارد که دسترسی به آن آسان است.»
نگرانی از دنیای پس از کرونا
در هر صورت با توجه به شرایط پیش رو، هرچند مدرسه‌ها باز شدند اما همگی نگران سطح آموزش فرزندان هستیم که پس از کرونا چگونه باید با آن کنار بیاییم و چگونه این نقصان را رفع کنیم.