گروه گزارش: پارکینگ ندارد، انبار ندارد، آسانسور ندارد اما قیمتش؟! رو که نیست، سنگ پای قزوین است!
اینجا سیرجان است. شهری کوچک در حاشیه‌ی کویر که وقتی قیمت مسکن را از خرید تا رهن و اجاره در آن دنبال می‌کنی یک لحظه گمان می‌کنی داری قیمت خانه‌های پایتخت را نگاه می‌کنی!
این صحبت امروز و دیروز نیست. اجاره‌نشین‌ها در سیرجان چند سالی هست که با این مشکل دست به گریبان‌اند. مشکلی که در چند هفته اخیر دوباره خود را نشان داده و قیمت اجاره و رهن ملک در سیرجان باز هم جهشی ناگهانی و عجیب را تجربه کرد.
سایت‌های خرید و فروش و نیازمندی‌ها را که ورانداز می‌کنی با موارد عجیب این چنینی روبرو می‌شوی: آپارتمان 90 متری بلوار قاآنی، ساخت 89 با 15 میلیون تومان پیش، ماهیانه یک میلیون و 800 هزار تومان! نه آسانسور دارد، نه پارکینگ و نه انباری!
جالب اینکه در این زمینه سیرجان زیاد تابع قواعد محله به محله هم نیست. یعنی فرق نمی‌کند شما در مرکز شهر دست روی خانه گذاشته باشید یا در حاشیه‌اش. برای نمونه: واحد طبقه بالا 110 متری در شهرک سی بی جی، 20 میلیون پیش، ماهیانه یک میلیون و 700 هزار تومان! واحد اجاره‌ای طبقه بالا در شهرک سمنگان، 20 میلیون پیش ماهیانه یک میلیون و 500 هزار تومان!
جالب آنکه این قیمت‌های من در آوردی و بی انصافانه و کمرشکن برای اجاره‌نشینی و حق داشتن یک سرپناه معمولی در سیرجان فقط قابل رقابت با پایتخت کشور است و در دیگر شهرهای استان و حتا خود کرمان که مرکز استان است، شاهد چنین تورم افسار گسیخته‌ای در بخش مسکن نیستیم.
در همین باره باب سخن را با دو شهروند اجاره‌نشین همشهری باز می‌کنم.
حسن کار آزاد دارد. او با اینکه درآمدش بد نیست و هنوز فرزندی ندارد اما امسال برای تمدید قرارداد خانه با قیمتی از طرف صاحبخانه روبرو شد، که شوکه‌اش کرد. پول پیش 10 میلیونی‌اش باید دوبرابر شود و کرایه‌اش هم 500 هزار تومان بیشتر! چرا؟ چون صاحبخانه گفته: «نرخ امسال اینه. نمی خوای مشکلی نیست، زودتر تخلیه کن.»
حسن شگفت زده می‌پرسد: «این نرخ‌ها را چه کسانی و بر چه مبنایی تعیین می‌کنند که صاحبخانه‌ی ما می‌گوید نرخش همین است، میخوای بخواه، نمیخوای نخواه!؟»
او می‌گوید با دیدن قیمت‌های جدید سرسام گرفته زیرا: «به خاطر مشکل پای همسرم باید حتماًًً در خانه‌ای باشیم که یا همکف باشد و یا آسانسور داشته باشد اما با این قیمت‌هایی که برای خانه‌های بی پارکینگ و بی آسانسور داده‌اند، معلوم است با بودجه‌ی من خانه‌ی آسانسوردار پیدا کردنی نیست.»
یاسر نیز با مشکل حسن روبروست. او و همسرش هم فرزند ندارد و به این آپارتمان نقلی و یک خوابه قناعت کرده‌اند فقط برای اینکه از عهده پرداخت اجاره بربیایند. اما حالا با مشاهده قیمت‌های جدید کرایه خانه نگران چند ماه بعد هستند که قرار است قرارداد خانه را تمدید کنند. یاسر از دستمزدش می‌گوید که در این چند سال ثابت مانده و شرایط کار همسرش در مدرسه غیردولتی که به خاطر کرونا معلق است: «این یعنی درامد کمتر به اضافه‌ی هزینه‌ی بیشتر! جالبه که توی سیرجون ما هزینه‌های زندگی توی تهران رو داریم با امکانات شعب ابی‌طالب !»
او مدعی‌ست که خودش با گوش خودش از زبان یک املاکی شنیده که واسطه‌گری در اجاره خانه برای نیروهای متخصص غیربومی شرکت‌های معدنی، درآمد هنگفتی برای برخی از املاکی‌ها داشته است.
حقوق‌های بالای معادن هم به این که خانواده‌های غیربومی سیرجان زیر بار هر قیمتی بروند، کمک کرده است. این میان تاثیر این نوع قیمت‌گذاری‌های اجاره برای قشر متوسط و ضعیف جامعه گران تمام می‌شود.
به همین بهانه به سراغ رییس اتحادیه املاک سیرجان رفتیم.
احمد قلیچ‌خانی رییس اتحادیه املاک سیرجان در کنار تاکیدش بر معتبر نبودن قیمت‌های ارائه شده در سایت‌ها، معتقد است که قیمت‌ها را دل بخواه صاحبخانه‌ها مشخص کرده است: "صاحب ملک خودش شرایط ملک و قیمت اجاره را در سایت‌ها می‌نویسد، ارباب رجوع هم نگاه می‌کند و نتیجه می‌گیرد عرف قیمت‌ها این است. این سایت‌ها از نظر قیمت‌گذاری اعتبار ندارند و ما هم هیچ کنترلی روی آن‌ها نداریم."
قلیچ‌خانی به دولت انتقاد دارد که هیچ حمایتی از اتاق اصناف ندارد: "ما پیشنهاد کارشناسی دادیم که سیرجان از نظر منطقه طبقه بندی شود و بر اساس یک سری ملاک قیمت رسمی برای اجاره‌بها ارائه شود. بنگاه هم هماهنگ باشد با این قیمت که بتواند مالک را در چارچوب این قیمت‌های کارشناسی مهار کند. این پیشنهاد الان کجاست؟ دارد خاک می‌خورد."
از قلیچ‌خانی می‌پرسم چرا سیرجان در اجاره‌بها به نسبت شهرهای دیگر  حتا مراکز استان، گران‌تر است؟
او پاسخش همان است که همه می‌دانیم: " سیرجان شهر مهاجرپذیری است. جمعیت زیادی جویای کار در معادن و شرکت‌های معدنی سیرجان به شهر ما می‌آیند و طبیعی‌ست که تقاضا برای مسکن بیشتر شود و ارزش ملک و اجاره‌ی آن را بالا ببرد"
قلیچ‌خانی بر نقش شهرک‌سازی برای نیروهای معادن بر کاهش قیمت اجاره‌بها تاکید دارد. سیاستی که انگار دوباره توسط نماینده درحال پیگیری‌ست.
رییس صنف املاک سیرجان نقش هم‌صنفی‌های خودش را بر افزایش بهای کرایه‌ها ناچیز بر می‌شمرد و استدلالش این است که: "یک صاحبخانه برای پیدا کردن مستاجر به سراغ ما می‌آید و قیمت پیشنهاد می‌دهد. ما برایش مشتری پیدا می‌کنیم. پیدا نشود ، خودش قیمتش را پایین‌تر می‌آورد. در نهایت معامله را ما جوش می‌دهیم و درصدمان را می‌گیریم"
او معترف است که قیمت خرید و اجاره‌بها در سیرجان دارد با تهران برابری می‌کند.