سه شنبه, 25 خرداد 1400

شماره 649 مورخ  19 خرداد 1400

امروزه کمتر شهر و روستایی وجود دارد که معابر عمومی آن نامگذاری نشده باشد، هر کوچه و محله‌ای به نامی شناخته می‌شود اگر نام‌گذاری معابر نبود مشکلات عدیده‌ای برای ساکنان شهر به وجود می‌آمد مثل مراجعه به ادارات، درخواست تاکسی تلفنی، آمبولانس، پلیس، ارسال کالا  و سایر مواردی از این قبیل... سپس می‌توان گفت نام‌گذاری معابر میادین و کوچه‌ها از حقوق شهروندی محسوب شده و نام‌گذاری نامناسب موجب تضییع حقوق شهروندان و در زندگی آنها اختلال ایجاد می‌کند. تعیین نام برای کوچه‌ها و خیابان‌های شهری که در نوبت نخست موضوعی ساده به نظر می‌رسد، در عمل امری پیچیده و پرنکته است که غفلت از پیچیدگی، فقدان بررسی کارشناسانه و برنامه سنجیده سبب برخی سرگردانی‌ها و مشکلات در ارائه خدمات بهینه و بهنگام به شهروندان می‌شود. نامگذاری معابر و خیابان‌های شهری در واقع حکم شناسنامه یک شهر بوده و اهمیت آن از نظر کارشناسان مسایل شهری در مدیریت شهری مهم است. به طوری که در مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی چنین آمده: نامگذاری حتی المقدور باید برگرفته از نام شخصیت‌های بزرگ فرهنگی، ادبی و علمی در تاریخ اسلامی و همچنین از نام شهرها و اماکن مشهور دراین تمدن استفاده کنند و این شخصیت ها و شهرها در درجه اول مربوط به تاریخ و جغرافیای ایران یا مربوط به تاریخ و جغرافیای سایر کشورهای اسلامی باشد.

تغییر نام معابر شهری و سردرگمی مردم
 وقتی نامگذاری معابر عمومی از هیچ سیاست و چهارچوب مناسبی تبعیت نمی‌کند و نام معابر به صورت مکرر و غیر منطقی تغییر می‌کند چندان تفاوتی با نامگذاری نکردن آنها ندارد.  این که نمی‌شود ساکنان و مسافران شهر سالیان متمادی کوچه و خیابانی را به اسمی بشناسند و بعد مدیران شهری نه  یک بار بلکه  چندین بار و در فواصل زمانی بسیار کوتاه آن را تغییر دهند.
یکی از همشهریان می گوید: کوچه شماره ۱۶ خیابان تختی دو تابلو دارد یکی به نام شهید مهجور شفیعی و یک تابلوی دیگر به نام کوچه شماره ....  که نشان گر نام کوچه است، از انتهای کوچه که به خیابان شهید نصیری شمالی می رسیم نام دیگری دارد این مساله  گیج کننده است در واقع این کوچه ۳ اسم دارد از خیابان طرف خیابان تختی دو اسم و  از طرف خیابان شهید نصیری هم اسم دیگر.
یکی دیگر از همشهریان می‌گوید: به بانک مراجعه کردم و آدرس منزلم را که در یکی از کوچه‌های بلوار سید جمال بود نوشتم ولی کارمند بانک گفت: آدرس را اشتباه دادی به جای بلوار سید جمال باید بنویسی بلوار نماز! وقتی به اداره پست مراجعه کردم، کارمند اداره گفت:  بلوار سیدجمال از میدان امام خمینی(ره) تا پلیس راه بلوار نماز است،  پس چرا کوچه ما که قبل از میدان است هم به بلوار نماز تغییر آدرس داده اند. این در حالی است که از هر سیرجانی بپرسیم بلوار سیدجمال اسدآبادی کجاست از میدان کشتی آدرس می دهد تا میدان امام خمینی(ره). اما مدت هاست در سیستم اداری از چهارراه وحید به بعد به  بلوار نماز تغییر نام یافته است که این موضوع در سیستم بانکی و پستی برای شهروندان مشکلاتی ایجاد کرده است.
دیگری که راننده آژانس است می گوید: در سطح شهر كوچه هايی وجود دارد كه از كوچه ي ديگر منشعب مي شوند و شهروندان برای ادرس دادن مجبورند بگویند سمت راست به چپ و یا مجبورند بر اساس نام يكي از اهالي محل، كوچه‏ي مزبور را شناسايي مي كنند.
نامگذاری معابر توسط مردم  
در سیرجان نامگذاری تعداد زیادی از چهارراه ها خیابان ها و معابر از سالیان قبل توسط مردم صورت گرفته و گذرِ زمان احساس تعلق شهروندان به این نام‌ها را بیشتر کرده است. این نام‌گذاری‌ها از گذشته‌های دور بر اساس کم کاری مسوولین شهری و عدم نامگذاری معابر شهری توسط افراد عادی صورت گرفت. چهارراه موحدی، اشکذری، فلکه گل‌محمدی، چهارراه شهسوار، فراهی و... بر اساس نام افرادی که در آن مکان‌ها  ملک یا مغازه دارند نامگذاری شدند.
 برخی معابر بر اساس نام اداراتی که در آن خیابان و چهارراه وجود داشته، نامگذاری شدند؛ چهارراه سپاه، چهارراه فرهنگ، میدان شهرداری، چهارراه برق، چهارراه تامین اجتماعی. در حالی که برخی از این ادارات از این چهارراه‌ها  به مکان های جدید جابجا شدند اما همچنان  نام آن اداره بر چهارراه باقی مانده است. برخی چهارراه‏ها بر اساس فروش برخی کالاهایی که در آنجا فروش می رود نامگذاری شدند: مانند چهارراه پوست فروشان و آهکی. برخی چهارراه ها هم بدلیل عدم نامگذاری، به نام خیابان‌شان نامگذاری شدند مانند: چهارراه 17 شهریور، خواجو، مولوی، قدس. اینها همه خیابانها و چهارراه های اصلی شهر هستند که می توانست نام مشاهیر و نخبگان شهر بر آنها باشد و این ضعف شهرداری و شورای شهر را می‌رساند که بعد از 9 دوره همچنان این مهم را جدی نگرفتند.
نامگذاری مردم با ویژگی‌های محله ارتباط و سنخیت دارد، این نکته ای است که مدیریت شهری و شورای شهر نباید از آن غافل باشند. ساده‌ترین کار نیز انجام یک نظرسنجی از بافت مسکونی در کنار سایر شاخص‌هاست. اسامی تحمیلی اگرچه در بلندمدت و به ناچار در بین مردم مطرح می‌شود ولی به‌کاربردن آن رضایت‌خاطر را به‌دنبال ندارد.
تغییر نام یا بازنام‌گذاری معابر و میادین تبعات بیشتری نسبت به نام‌گذاری اولیه آن دارد. به طوری که با لحاظ تمام شرایط وقتی نامی انتخاب می‌شود، تغییر آن تبعات بیشتر می‌تواند داشته باشد و این امری بدیهی است. مگر این‌که این تغییر همسو با شاخص‌های گفته شده و صدالبته دیدگاه ساکنین و عابرین آن باشد.
 تبعات تغییر نام به مسائلی همچون نارضایتی شهروندان، سردرگمی آنها، کاهش احساس تعلق و هویت محلی، هزینه‌های مالی و مشتری‌مداری برای کسبه، هزینه‌های بازنگری در نقشه‌ها و احتمالاً اعمال سلایق شخصی مدیران را به دنبال دارد. این موضوع مهم است که مدیریت شهری، در تغییر نام‌ها، دیدگاه نهادهای محلی، شورای محله، ساکنین و کسبه را در نظر گرفته و ادله کافی برای نامناسب‌بودن نام قبلی داشته باشد.
در کلان شهرها بهتر می توان آدرس پیدا کرد تا سیرجان
در این باره  با خدامی؛ رییس کمیسیون فرهنگی شورای شهر گفتگویی کردیم؛ وی در این مورد عنوان کرد: من خودم به واسطه  شغلی که دارم زیاد درگیر  پیدا کردن آدرس هستم و همیشه می گویم که در کلان شهرها راحت‌تر می‌توان آدرس پیدا کرد تا سیرجان.
وی گفت : در رابطه با تغییر  نام معابر  باید گفت که بنده از ابتدا با این موضوع مخالف هستم بعضا پیش آمده که نام بعضی از خیابان‌ها نامناسب بوده اما با تغییر نام آن مخالف هستیم، البته در دستورالعمل جدید چهارراه‌ها و تقاطع نامگذاری نمی‌شود که این دستورالعمل هم اشکالاتی دارد که باعث می‌شود عوام خودشان برای آن نام انتخاب کند که در بیشتر مواقع نامناسب می باشد و این اشکال  قوانین نامگذاری است، برای مثال  ما چهارراه پوست فروشان و چهارراه سیگارفروشان را داریم که اصلا مناسب نیست.
چون از ابتدا نام مناسبی برای آنها انتخاب نشده بود افراد مجبور شدند خودشان بر اساس موقعیت آن چهارراه یا خیابان آن را نامگذار کنند. وی افزود: اکنون فقط یک مورد تغییر نام داشتیم آن هم آن هم بلوار دانشگاه آزاد است که آن منطقه به نام کوی دانشگاه نامگذاری شده و بلوار آن با تقاضای جمعی از دانشجویان و  همکاری روسای دانشگاه‌ و مسوولین این منطقه به نام شهید فخری‏زاده نامگذاری شده و هیچ تغییر نامی در هیچ جای سیرجان انجام نشده است.
تابلوها به زودی تعویض می شوند
رییس کمیسیون فرهنگی شورای شهر سیرجان در مورد چند نام بودن کوچه ها و برخی خیابان ها و مخدوش شدن تابلو برخی معابر اینگونه عنوان کرد: این مشکل که در چند نقطه شهر وجود دارد، بررسی های لازم را انجام دادیم و در تلاش هستیم به زودی آنها را اصلاح کنیم.
وی افزود: بسیاری از این موارد در سیستم شهرداری اصلاح شده اما مشکل اصلی بحث نصب تابلو است، طبق برآوردی که انجام دادیم برای تعویض و بازسازی تابلوهای معابر شهری سه مورد وجود دارد یکی پلاک و کدپستی، دیگری  تابلوهای نامگذاری معابر و تابلوهای راهنما هدایت مسیر در خیابان ها و بلوارها و ورودی شهر.
خدامی گفت: مشکلی که در این رابطه وجود دارد افزایش قیمت تابلوها است، چندین مرحله برای تعیین پیمانکار آگهی کردیم اما هنوز هیچ پیمانکاری حاضر به همکاری نشده است ولی این مورد را به طور ویژه دنبال خواهیم کرد و به زودی این مشکل برطرف خواهد شد.

ضمیمه این شماره