چهارشنبه, 26 خرداد 1400

شماره 649 مورخ  19 خرداد 1400

گویا قدی کوتاه تر از این بلندقامتانِ همیشه خاموش نیست. درختانی که چنان در سکوت فرو رفته‌اند که انگار هیچ اعتراضی در رابطه با ناملایمت‌هایی که با آن‌ها می‌شود ندارند. بی هیچ منتی با ریشه‏های در خاک فرو رفته‌شان خاک را منسجم، با برگ‏های نازک‌شان هوا را مطبوع  و سایه می‏گسترانند و همچنان به وظیفه‏ی ذاتی خود و تصفیه‏ی هوا ادامه می‏دهند.
آموزش‏های وسیعی در رابطه با حفاظت درختان و محیط زیست دیده ایم به طوری که از اولین سال‏های تحصیلی به ما آموخته اند که «با وجود جنگل اکسیژن مورد نیاز انسان فراهم می‏شود و مواد سمی‏هوا را از بین می‏رود...» پوسترها و آگهی‏هایی که همه جای شهر می‌توان به چشم دید که قصد فرهنگسازی شهروندان را دارند که «لطفا به درختان آسیب نزنید»
اما گویا همه‏ی این موارد فقط جهت حفظ ظاهرند و کمتر نشانی در عمل دیده می‏شود. به خصوص عملکرد مسوولانی که انتظارات بیشتری از آن‌ها در رابطه با دغدغه‌ی محیط زیست داشتن، می‏رود.  چرا که طی سال‏های گذشته بسیار دیده شده موارد قطع درختان در کوچه و خیابان‏ها و بوستان‏های شهر.
شهری که در مسیر منحنی معادن شهر قرار گرفته و آلودگی‏های روز افزون، نیاز به ملاحظات بیشتری دارد. ولی این گونه که به نظر می‏آید حساسیت زیادی در رابطه با انتخاب پیمانکاران عمرانی شهری و رابطه‏ی دوستی با محیط زیست چندان مطرح نیست و هر که از راه می‏رسد، درختی را سر می‏برد‏یا می‏سوزاند تا او را از سر راه پروژه‏ی خود این گونه بردارد. گویا نمایش تابلوی مغازه‏های لوکس‏یا جدول گذاری معابر‏یا پیشبرد پروژه‏های عمرانی بسیار بیشتر بااهمیت‌تر از زیستگاه گیاهان است. شاید عوامل بازدارنده برای پیشگیری از رخداد چنین وقایعی به طور سختگیرانه تعریف نشده‏یا اجرا نمی‏شوند. و‏یا آنقدر جریمه‏هایی که در نظر می‏گیرند، ناچیزند که هر کسی قادر به انجام تخلف و توانایی پرداخت جریمه  را داشته باشد. پس این موضوع باید بیشتر مورد اهمیت باشد.
چند نمونه از این تخلفاتی که منجر به قطع درختان و‏ یا سوزاندن آن‏ها می‏شود طی همین ماه اخیر رخ داده است. اگر سری به خیابان فردوسی شمالی که به تازگی در حال آسفالت است بزنید، تنه‌ی درخت تنومندی را می‏بینید که بریده شده و مدتی کناری گذاشته شده بود. چرا، چون که در مسیر پروژه‌ی جدول گذاری این خیابان قرار گرفته بود و بین تغییر مسیر جدول‏یا بریدن درخت، ساده ترین راه‏یعنی بریده شدن درخت انتخاب شده، شاید انگیزه‏ی مرتکب این کار، میزان جریمه‏ی کم‏یا توانایی دور زدن قانون بوده و جریمه‌های احتمالی چندان برای وی بازدارنده نبوده که از انجام چنین کاری صرف نظر کند و کارشناسی‌تر به این موضوع نگاه کند.
علاوه بر این، تعداد زیادی از درختان کاج، در بلوار انتهایی کوی المهدی، سوزانده شدند و هنوز بقایای آن باقی‌ست. مطمئنا عوامل این کار ناشناسند و ناشناس می‏مانند و هیچ کس پیگیر این موضوع نخواهد بود چرا که اگر چنین بود این اتفاقات به طور مکرر تکرار نمی‏شد و هر ساله شاهد بریده‏یا قطع شدن درختان در شهر نبودیم.
گزارشات مردمی‏ما را متوجه چنین اتفاقاتی می‏کند
 این موضوع را از مسوول سازمان فضای سبز شهرداری سیرجان پیگیر شدیم که در این رابطه  چنین گفت: «در رابطه با چنین اتفاقاتی که در شهر رخ می‏دهد بارها و بارها تذکر دادیم و جریمه‏های بسیاری در این زمینه صورت گرفته اما ممکن است هر گوشه از شهر چنین اتفاقاتی بیفتد و ما زمانی مطلع می‏شویم که‏یا گزارش مردمی‏به دست ما برسد و ‏یا ناظران و مسوولان نواحی و باغبان‏ها گزارش چنین تخلفاتی را اطلاع دهند. در بسیاری از این موارد حتا نمی‏توان فرد خاطی را شناسایی کرد در هر صورت گزارش چنین تخلفاتی به شهرداری مکتوب و اعلام می‏شود.»
حریفی ادامه داد: «اما در رابطه با سوختن درختان کاج و سرو که در بسیاری از نواحی شهر شاهد آن هستیم، بیشتر به این دلیل است که ته سیگار و چوب کبریت روشنی در میان درخت‏یا پای درخت پرتاب می‌شود و همین باعث آتش گرفتن درخت می‏شود، خاصیت این درختان هم چرب بودن آن‏هاست و همین دلیل باعث می‏شود که سریع‌تر آتش بگیرند و بسوزند و زمانی که گزارش چنین اتفاقی داده می‏شود به آتش نشانی اطلاع داده می‏شود و برای خاموش کردن آتش اقدام می‏گردد. اما این درخت است که هم خود سوخته و هم باعث سوخته و از بین رفتن درختان مجاور می‏شود. این اتفاق زمانی ناگوارتر می‏شود که شب هنگام اتفاق بیفتد و تردد کمتری در آن مسیر صورت بگیرد که فاجعه آفرین خواهد بود. اما پس از اتفاقی که برای درختان بلوار کوی المهدی رخ داد، بلافاصله پیمانکار برای  تمیز کردن پای درختان  فرستاده شد تا کمتر شاهد بروز چنین اتفاقاتی باشیم.
اما در رابطه با  آسفالت و پروژه‏های جدول‌گذاری  که در معابر شهر صورت می‏گیرد، بسیار شاهد آسیب رساندن به ریشه درختان بودیم. بیل‏های مکانیکی که  در هنگام کار، به ریشه و تنه‏ی درختان آسیب می‏رسانند و خساراتی که جبران ناپذیرند را موجب می‏شوند که بارها این موضوعات اخطار داده شده است.»
متخلفان جریمه‏ی نقدی می‏شوند
 در ادامه،  نظر مسوول واحد حقوقی را جویا شدیم که آیا در قوانین بازدارنده ای در این زمینه وجود دارد و نحوه‏ی برخورد با متخلفان به چه صورت بوده است.
حسینی در این رابطه گفت: «در جریان بریده شدن درخت در خیابان فردوسی هستیم و پرونده‏ی آن به شهرداری ارسال گردیده و جریمه ای بیش از 20 میلیون برای این اتفاق در نظر گرفته شده اما اتفاقاتی که باعث آسیب رسیدن به ریشه‏ی درختان است معمولا قابل رویت نیست و سال‏های بعد این خسارات خود را با خشک شدن درخت نشان می‏دهند که پرونده بسته شده و پیمانکار رفته اما این تخلفات در پرونده‏ی پیمانکاران حتما لحاظ خواهد شد و سابقه‌ای برای وی در نظر گرفته می‏شود که این موضوع برای آن‏ها مهم است.»
نظارتی بیشتر نیاز است
اما اگر در این موارد اشد مجازات برای کنندگان تخلفات این چنین در نظر گرفته می‏شد، شاید دیگر شاهد بروز چنین اتفاقاتی در شهر نبودیم وگرنه جرایمی‏چند ده میلیونی برای پروژه‏هایی که درآمد چند صد میلیونی دارند چندان بازدارنده نخواهد بود همین طور که آثار آن را می‏بینیم که هر سال شاهد بروز چنین اتفاقاتی در شهر هستیم. شاید اگر همراه با هر پروژه‏ی عمرانی که در مسیر کاشت درختان و فضای سبز شهری در حال اجرا است، ناظری از سوی سازمان فضای سبز تا زمان اتمام پروژه همراه با پیمانکار بود و مانع بروز تخلفات می‏شد، بهترین راهکار برای تکرار نشدن چنین رخدادهایی می‏بود.

ضمیمه این شماره