پنج شنبه, 01 مهر 1400

شماره 663 مورخ  31شهریور 1400


آشفتـه بازار
معظمه صادقی: بارها در مورد میادین و ورودی‌های نابسامان این شهر نوشتیم از روشنایی، نازیبایی بصری، ازدیاد تابلوهای تبلیغاتی، مشکلات ترافیکی، نبود فضای سبز و... مشکلات همیشگی ورودی‌‌های این شهر است. با شروع فصل گرما معضل دیگری نیز به این موارد اضافه شده است و به قولی عروس خیلی خوشکل بود تیترسکو هم درآورد حالا این ورودی های شهر ما خوشگل بودند دستفروشان هم به آن اضافه شدند.


ورودی های نازیبا شهر
ورودی‌های شهر ازدیاد وانت‌های آبی اینقدر زیاد است که انگار نمایشگاه نیسان آبی است. اینها ماشین‌های فصلی هستند که اکثرا غیر بومی وحامل میوه و‌تره بار، وسایل خانه، روکش صندلی ماشین حتی گل و گیاه . ... هستند مشکلی بر مشکلات اضافه کرده‌اند لذا مغتنم شمردیم‌که به طور ویژه به آن بپردازیم که گزارش آن در پی می آید.
این دست فروشان از کجا آمده و چه می فروشند؟
قریب به یقین این ماشین‌ها از استان‌های دیگر به سیرجان می‌آیند و چند روزه بار خود را می‌فروشند و به شهر خود باز می‌گردند عمده باری که می‌فروشند برخی میوه‌های فصل است در بین این ماشین‌ها پراید و پیکان هم دیده می‌شود که به فروش همان یکی دو صندوق میوه هم نیز راضی هستند. کارشناسان معتقدند دستفروشی به سبب ناکارآمدی سیاست‌های ایجاد اشتغال و ناتوانی در مدیریت اقتصاد به عنوان عامل گسترش مشاغل غیررسمی گسترش یافته است.
پرویز صداقت پژوهشگر اقتصادی: در دو دهه‌ی گذشته شاهد گسترش ناامنی شغلی بودیم و اکنون ۷۰ درصد از قراردادهای کار سه ماهه هستند و بیش از ۹۰ درصد از قراردادهای کار موقت هستند و در کنار این انبوهی از بی‌ثبات‌کاران را داریم. در ضمن در ۴ دهک پایینی جمعیت، حداقل دستمزد فقط ۳۰ درصد از هزینه‌های خانوار را تامین می‌کند که همین موجب شده این افراد برای امرار معاش به کار دوم و چندم و از جمله دستفروشی رو بیاورند.
دکتر راغفر، کارشناس اقتصادی و استاد دانشگاه ریشه­ های دست فروشی را در جهانی شدن، رشد شهرنشینی، ناتوانی اقتصاد ملی در ایجاد شغل رسمی، نابرابری؛ فقر و فساد ساخت یافته عنوان می کند و معتقد است آمار بالای بیکاری و عدم تناسب میان سطح دستمزد و هزینه های زندگی؛ افراد سرپرست خانواده را به سمت دست فروشی سوق داده است. این دستفروشان به بازاری وارد شده­ اند که به جای دولت، مافیا به تنظیم روابط و انتظام بخشی به آن مشغولند. از جمله عوامل ساختاری در ایجاد و گسترش دستفروشی نبود تناسب بین رشد بخش­ های مختلف اقتصادی است.
نتایج نامطلوب دستفروشان دوره‌گرد
حضور دستفروشان در فضاهای شهری، سبب سرزندگی و حضور پذیری این فضاهای عمومی می‌شود که از اثرات مطلوب این پدیده شهری است. دستفروشان به دلیل اینکه هزینه‌های مربوط به اجاره ملک، عوارض و مالیات را پرداخت نمی‌کنند، معمولاً کالای خود را با قیمیتی پایین تر از مغازه‌ها عرضه می‌کنند که این امر موجب استقبال سطح متوسط جامعه از این فعالیت می‌شود. اما در حال حاضر پیامدهای منفی دستفروشی در شهرهای ما تا حدی زیاد است که جوانب مثبت آن را کاملاً تحت تأثیر قرار داده است. ایجاد سد معبر و اختلال در رفت و آمد عابران در پیاده‌روها، عرضه محصولات با کیفیت پایین، ایجاد زمینه‌های بروز تکدی‌گری، کیف قاپی، جیب زنی و قاچاق مواد مخدر و زشت کردن سیمای فضاهای شهری از جمله عوارض آنها است.
در قوانین کیفری، مجازات خاصی برای دستفروشی در نظر گرفته نشده و نمی‌توان آن را جرم تلقی کرد، اما می‌تواند زمینه بروز برخی جرایم را فراهم کند. بر اساس قانون مدیریت خدمات شهری، کسی نباید در معابر، خیابان‌ها و پیاده‌روها مشکلی برای رفت و آمد مردم به وجود آورد. همچنین طبق قوانین هیچ فردی نمی‌تواند بدون داشتن مجوز، اقدام به عرضه محصولات کند. بنابراین با توجه به این موارد قانونی می‌توان نتیجه گرفت دستفروشی اگرچه جرم نیست اما تخلف است و باید به صورت قانونی با آن برخورد شود. با توجه به ماده ۵۵ قانون شهرداری ها، این نهاد مسوول برخورد با هرگونه سد معبر تعیین شده است. ( البته در این زمینه می تواند از کمک های نیروی انتظامی و سازمان بهزیستی نیز بهره مند شود.)
عدم رعایت بهداشت برای دستفروشان سیار دوره گرد که مواد غذایی را عرضه می‌کنند به دلیل در دسترس نبودن امکانات شست و شو و ضد عفونی کننده نظارت ماموران بهداشت را می طلبد.
چند نرخی شدن به دلیل عدم ناتوانی مسوولین در نظارت قیمت‌ها
در شرایط کنونی شهرها، دستفروشی‌ می‌تواند یک فرصت مناسب باشد و نهادهای مدیریتی می توانند با رسیدگی به آن، مانع از بروز آسیب های اجتماعی مانند تکدی‌گری و قاچاق مواد مخدر شوند. به این منظور می‌توانند فضاهای مناسبی را در بخش‌های مختلف (و پر تردد) شهر در نظر گرفته و با دریافت مبلغی اندک، این مکان‌ها را در اختیار دستفروشان برای عرضه کالاهای خود قرار دهند؛ اقدامی که در دیگر شهرها تحت عنوان بازارهای روز است و این اقدامی مطلوب برای ساماندهی به وضعیت برخی دستفروشان بوده است.
عدم پاسخگویی مسوولین شهری
بازهم گذار نشریه سخن تازه به شهرداری افتاد و در پی تلاش‌های بسیاری که توسط خبرنگارما  صورت گرفت حاصلی دریافت نشد. بر اساس قوانین سازمانی خودشان، می بایست بابت پاسخگویی مسوول شهری مربوطه با مدیریت ارتباطات شهرداری هماهنگی لازم انجام شود. جهت پیگیری این گزارش هماهنگی انجام شد اما متاسفانه آقای قاسمی، رییس سازمان مشاغل شهرداری سیرجان جوابگو نبوده همکاری نکردند و بعد از پیگیری‌های مستمر خبرنگار ما از دسترس خارج شده‌اند. این در حالی است که با پیگیری‌های رضا سروش نیا شهردار و فرهاد افصحی معاون خدمات شهری شهرداری باز هم هیچ اتفاق مثبتی صورت نگرفت و این گزارش همانند برخی گزارش های دیگر به صورت یک طرفه نوشته شد. از این بی مسوولیتی مسوول مربوطه شهری می توان نتیجه گرفت که شهرمان به ناکجا آبادی خواهد رفت...

ضمیمه این شماره