پنج شنبه, 01 مهر 1400

شماره 663 مورخ  31شهریور 1400



هاتفان شهر دِلف به لایوس پادشاه هشدار می‌دهند که نباید از همسرش صاحب فرزند شود؛ چراکه به گفته‌ی پیشگویان، فرزند ژوکاست، قاتل پدر خواهد بود. اما، یک شب مستی کافی است تا لایوس، ناخواسته، پدر فرزندی در راه شود.
ژوکاست پسری را به‌ دنیا آورده و به پادشاه لایوس تحویل می‌دهد. لایوس -متاثر از پیشگویی و برای مبارزه با تقدیری که باورش کرده- دو پای نوزاد را به‌ هم گره می‌زند و دستور می‌دهد‌ نوزاد را در کوه «سیتارون» رها کنند تا خوراک درنده‌ها شود. اما بخت با نوزاد یار می‌شود و چوپانی نوزاد را یافته و به پادشاه و ملکه‌ی بی‌فرزندش می‌سپارد. آن‌ها نوزاد را با آغوش باز پذیرفته، نامش را «اودیپ» گذارده و نزد خود بزرگ می‌کنند...
ژوکاست از ابتدای تاریخ تا روزگار ما، داستان‌های اساطیری نقش بازگشایی راز پدیده‌های طبیعی و بازگویی سرگذشت ایزدان، خلقت انسان و سرانجام او بعد از مرگ و انتقال داستان‌های پند‌آموز برای زندگی سعادتمند را بر عهده داشته‌اند.
یکی از نمایشنامه‌های کلاسیک یونانی که در زمان معاصر نیز بارها در صحنه‌های مختلف و به صورت‌ها و روش‌های متعدد بازگو شده، «اودیپ شهریار» نوشته سوفوکل است. ژوکاست نام زن لائیوس پادشاه تِب و مادر اُدیپ در اساطیر یونانی است. در اساطیر وی پس از کشته شدن شوهر خود لائیوس به دست اودیپ، ندانسته به زوجیت قاتل شوی خویش که در حقیقت پسر خودش و لائیوس بود درآمد.
اخیرا تله‌تئاتر «ژوکاست، به روایت زمین» به نویسندگی هنرمند همشهری محمدرضا قدس‌ولی و به کارگردانی مازیار شاهچراغی در کانادا اجرا و ضبط شده است. این نمایش، بازخوانی متفاوتی از داستان اودیپ شهریار است که به‌صورت مونولوگ و تک‌شخصیتی اجرا می‌شود.
روایت جدید داستان اسطوره‌ای «اودیپ شهریار» را گروه تئاتر صبامدیاز پس از ماه‌ها تلاش و تمرین در قالب تله‌تئاتری زیبا به روی صحنه برده است. روی این صحنه، بانویی ایستاده که به افکارش شهامت داده تا پا بر مرزها بگذارد و خود در نقش زنی در موقعیت ژاکوست بنشاند و رنج‌های قربانی داستان را با زبان شعر و با همراهی گروهی حرفه‎‎ای به‌ تصویر بکشد.
شعر و زن دو جزء جدایی ناپذیر ادبیات‌اند و همراهی این‌ دو به خلق آثاری عمیق و ماندگار انجامیده است. شاید این نمایش، نیز، به‌عنوان اولین تجربه‌ی ایرانی-کانادایی یک اثر نمایشی-ادبی، بتواند گامی بلند برای پیش‌رفتن در مسیر معرفی زبان و فرهنگ ایران و ادبیات این خاک پر گهر، به کانادا باشد. گام اول، از سوی گروه تئاتر صبامدیاز برداشته شده و قدم بعدی، حمایت ایرانیان اهل فرهنگ و هنر از تله‌تئاتری است که در قلب مونترال و به زبان فارسی بر روی صحنه می‌رود و پیش‌تر، طرح آن مورد حمایت خاص انجمن‌های هنری شهر مونترال قرار گرفته است.
این تله‌تئاتر در اینترنت برای تمامی فارسی‌زبانان قابل خرید و پخش است. تماشاگران و علاقمندان غیرفارسی‌زبان نیز می‌توانند با استفاده از زیرنویس انگلیسی آن، نمایش را تماشا کنند.

ضمیمه این شماره