گره کور میدان امام علی(ع)؛
مدیریت شهری بی کفایت وسط بحران سوخت!
میدان امام علی(ع) (پلیس‌راه) ورودی و خروجی اصلی این شهر است؛ نقطه ای که از دیرباز بار ورود و خروج شهر را نسبت به کمربندی سابق، محور بندرعباس و جاده نجف شهر و آرامستان به دوش می کشد. عملاً این چهار محور مهم را با هم پیوند می دهد: جاده بندرعباس، کمربندی سابق، جاده نجف شهر و بلوار ولایت متصل به خود شهر سیرجان. در شرایط عادی هم این نقطه مستعد گره ترافیکی است؛ اما در روزهای صف بنزین و حجم خودروهای مضطرب، به «گره کور» تبدیل شده است.
جایی که شهرداری آسفالت را به قیمت بستن زندگی می‌بندد
مهمترین مشکل این روزها، تصمیم شهرداری سیرجان مبنی بر انسداد کامل مسیر بلوار دانشگاه آزاد (مسیر منتهی به مساکن مهر بافت جدید نجف‌شهر) برای عملیات آسفالت است. به این ترتیب، ساکنان نزدیک به هزاران خانوار مسکونی مهر، که مسیر اصلی ورود و خروج‌شان از همین بلوار بوده، عملاً راه خود را از دست داده و مجبور شده اند از مسیر جاده نجف شهر رفت و آمد کنند. پیامد چیست؟ ترافیک در یک مسیر مجزا و همه فشار به یک میدانِ در حال خفگی وارد می شود.
لاین به لاین، نه بستنِ کامل
نگارنده با بررسی وضعیت بلوار اینجا به این گزاره میرسد که می شد با برنامه ای ساده ولی اصولی، از این بحران جلوگیری کرد؛ به جای انسداد کامل، می شد بلوار دانشگاه آزاد را لاین به لاین آسفالت کرد؛ یعنی هنگام کار روی یک لاین، لاین مقابل همچنان برای تردد (هرچند در شرایط محدود) باز بماند، و این یک لاین باز مانده را به عنوان مسیر دوطرفه با جداکننده موقت بهسازی کرد تا در تمام مدت عملیات، تردد ساکنان متوقف نشود. این روش هم دقیقاً همان است که در پروژه های شهری متعارف رعایت می شود: کار خطی با تردد یکطرفه یا کانیو، نه انسداد کامل شریان های اصلی.
چرا این تصمیم در بحران بنزین اثر دارد؟
در شرایطی که صدها دستگاه خودرو در صف بنزین منتظرند، هرگونه انسداد یک مسیر اصلی و انتقال ترافیک به یک جاده‌ی باز، نه تنها زمان انتظار را طولانی تر میکند، بلکه خطرات ایمنی و تصادفات در جاده نجف شهر، افزایش بار میدان امام علی(ع) را چند برابر می کند. ساکنان مساکن مهر از این طریق دو صدمه دیده اند: یکپارچه در صف بنزین بمانند و سپس در مسیر جایگزین بدون چاره و طویل، وقت و سوخت بیشتری هدر دهند. این چرخه برای شهری که همان بحران باعث صف‌های طولانی است، یک تصمیم ترافیک‌سازِ واقعی است.
از شهرداری چه میخواستیم؟
- اطلاع رسانی قبلی و برنامه زمانی شفاف درباره مدت انسداد که تا حدودی انجام داد هرچند زمان پایان را اعلام نکرد.
- تعریف مسیر جایگزین ایمن قبل از باز کردن کار هرجایگزین قبلی.
- مشخص کردن مسیر موقت دوطرفه، به جای حذف کامل یک مسیر.
- سازماندهی ساعت کار با محاسبه زمان اوج ترافیک (پنجشنبه ها و ترافیک آرامستان و مسافرت های آخر هفته و...)
نتیجه منطقی:
در روزهای بحران سوخت، مدیریت شهر از همیشه بیشتر جلوه می‌کند. وقتی شهرداری تصمیم می‌گیرد شریانی را کامل ببندد؛ عملاْ بخشی عمده ای از شهروندان را مجبور به مسیر جایگزین و پرخطر کرده است.
سیرجان که به عنوان یکی از قطب های معدنی و صنعتی کشور شناخته میشود، حق دارد مهارش را طوری برنامه ریزی کند که بحران ها ضرب در «تصمیمات ترافیک ساز» نشوند.