مشق گرانی روی دوش خانوادههای سیرجانی
با نزدیک شدن به روزهای پایانی شهریور و آغاز سال تحصیلی جدید، خیابانها و مراکز خرید سیرجان حالوهوای متفاوتی پیدا کردهاند. خانوادههایی که تا چند هفته پیش دغدغه خریدهای روزمره را داشتند، حالا باید فهرست بلندبالای لوازمالتحریر، کیف، کفش، لباس فرم و دیگر ملزومات مدرسه را نیز به سبد هزینههای خود اضافه کنند.
بازگشایی مدارس برای دانشآموزان معمولاً با ذوق و هیجان همراه است؛ دیدن دوباره دوستان، خرید دفترهای رنگارنگ، انتخاب کیف و مداد و آماده شدن برای یک سال تحصیلی تازه. اما برای بسیاری از والدین، این روزها بیشتر از آنکه یادآور هیجان مدرسه باشد، یادآور حساب و کتاب هزینههاست.
افزایش قیمت لوازمالتحریر در سالهای اخیر، تهیه اقلام ضروری مدرسه را برای بخشی از خانوادهها دشوار کرده است؛ بهویژه خانوادههایی که بیش از یک فرزند محصل دارند و باید هزینه چند دانشآموز را همزمان تأمین کنند.
از یک دفتر تا یک سبد هزینه
شاید در نگاه اول، خرید یک دفتر یا یک بسته مداد هزینه بزرگی به نظر نرسد، اما وقتی فهرست مدرسه روی میز قرار میگیرد، مجموع این هزینهها رقم قابل توجهی میشود. دفترهای مختلف برای درسهای گوناگون، دفتر مشق، دفتر نقاشی، مداد، خودکار، پاککن، تراش، خطکش، مدادرنگی، ماژیک، جامدادی، چسب، کاغذ و دهها قلم دیگر، تنها بخشی از فهرست خرید دانشآموزان است. در کنار لوازمالتحریر باید هزینه کیف، کفش، لباس فرم، سرویس مدرسه و در برخی موارد کتابهای کمکآموزشی را نیز در نظر گرفت.
همین موضوع باعث شده خانوادهها هنگام خرید، بیش از گذشته به قیمتها توجه کنند و به دنبال گزینههایی باشند که در عین قابلقبول بودن کیفیت، فشار کمتری بر بودجه خانوار وارد کند.
گرانی مضاعف؛ وقتی خرید مدرسه هم به دغدغه تبدیل میشود
یکی از گلایههای مطرحشده از سوی خانوادهها این است که قیمت برخی لوازمالتحریر در آستانه بازگشایی مدارس افزایش پیدا میکند و همین موضوع، فشار بیشتری به بودجه خانوار وارد میکند. البته افزایش قیمت لوازمالتحریر تنها به بازار سیرجان مربوط نیست و عواملی مانند هزینه مواد اولیه، تولید، حملونقل، واردات، نرخ ارز و شرایط عمومی اقتصاد بر قیمت تمامشده کالاها تأثیر میگذارند. اما برای خانوادهای که درآمدش با سرعت افزایش هزینهها رشد نکرده، تفاوت چند هزار یا چند ده هزار تومان در قیمت هر قلم میتواند در مجموع رقم قابل توجهی ایجاد کند.
بهخصوص خانوادههایی که چند فرزند دانشآموز دارند، در پایان خرید متوجه میشوند که هزینهای که قرار بود برای چند قلم کالای ساده پرداخت شود، به مبلغی قابل توجه تبدیل شده است.
بازار سیرجان؛ خریدی که به مقایسه قیمت نیاز دارد
در روزهای منتهی به بازگشایی مدارس، بازار لوازمالتحریر سیرجان نیز مانند بسیاری از شهرهای دیگر با افزایش تقاضا روبهرو میشود. مغازههای لوازمالتحریر، فروشگاههای زنجیرهای و مراکز عرضه کالاهای آموزشی، این روزها مشتریان بیشتری دارند و خانوادهها برای تهیه مایحتاج فرزندان خود به بازار مراجعه میکنند. در چنین شرایطی، مقایسه قیمتها اهمیت بیشتری پیدا میکند. ممکن است قیمت یک محصول مشابه در فروشگاههای مختلف تفاوت داشته باشد و خانوادهها با کمی جستوجو بتوانند بخشی از هزینههای خود را مدیریت کنند. از سوی دیگر، نظارت بر بازار نیز اهمیت ویژهای دارد. خانوادهها انتظار دارند در روزهای افزایش تقاضا، دستگاههای نظارتی بر قیمتگذاری، درج قیمت، کیفیت کالا و رعایت حقوق مصرفکننده نظارت بیشتری داشته باشند. قرار نیست گرانیهای عمومی اقتصاد، به فرصتی برای افزایش غیرمنطقی قیمت کالاهای مورد نیاز دانشآموزان تبدیل شود.
دانشآموز نباید قربانی وضعیت اقتصادی خانواده شود
دانشآموزان نباید به دلیل توان مالی متفاوت خانوادهها احساس کمبود یا شرمندگی کنند. وقتی یک دانشآموز با کیف و لوازم سادهتر وارد مدرسه میشود و دانشآموز دیگری با گرانترین برندها، نباید این تفاوت به عاملی برای ایجاد فشار روحی یا مقایسه میان کودکان تبدیل شود.
مدرسه محل آموزش و رشد است، نه نمایش توان مالی خانوادهها.
در چنین شرایطی، فرهنگسازی در خانوادهها و مدارس اهمیت زیادی دارد. میتوان به کودکان آموزش داد که ارزش یک دانشآموز به قیمت کیف، دفتر یا مداد او نیست و آنچه اهمیت دارد، تلاش، یادگیری و شخصیت اوست.
خرید هوشمندانه؛ راهی برای کاهش هزینهها
در شرایط افزایش هزینهها، خرید هوشمندانه میتواند بخشی از فشار مالی خانوادهها را کاهش دهد. بسیاری از لوازمالتحریر سال گذشته، اگر سالم و قابل استفاده باشند،
لزوماً نیاز به تعویض ندارند. استفاده مجدد از کیف، جامدادی، مدادرنگی یا برخی وسایل، میتواند هزینه خرید را کاهش دهد. همچنین بهتر است خانوادهها پیش از رفتن به بازار، فهرست دقیق نیازهای فرزندشان را تهیه کنند و از خرید اقلام غیرضروری پرهیز کنند. خرید چندباره یا هیجانی نیز یکی دیگر از عواملی است که میتواند هزینه خانواده را افزایش دهد. تبلیغات و تنوع بالای محصولات گاهی باعث میشود والدین کالاهایی را خریداری کنند که الزاماً مورد نیاز دانشآموز نیست.
مدرسه و خانواده؛ دو ضلع یک مدیریت اقتصادی
مدارس نیز میتوانند در کاهش فشار مالی خانوادهها نقش داشته باشند. اگر فهرست لوازم مورد نیاز دانشآموزان با دقت تهیه شود و از درخواست اقلام غیرضروری جلوگیری شود، بخشی از هزینهها کاهش خواهد یافت. همچنین مدارس میتوانند در صورت امکان، برنامههایی برای استفاده مجدد از کتابها و وسایل آموزشی سالم، تبادل لوازم میان دانشآموزان یا کمک به خانوادههای کمبرخوردار ایجاد کنند. چنین اقداماتی شاید کوچک به نظر برسند، اما در مجموع میتوانند تأثیر اجتماعی قابل توجهی داشته باشند.
ضرورت نظارت جدیتر در روزهای پایانی شهریور
با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی، مسئولیت دستگاههای نظارتی نیز بیشتر میشود.
خانوادهها حق دارند بدانند کالایی که خریداری میکنند با چه قیمتی عرضه میشود و آیا قیمت اعلامشده با ضوابط بازار مطابقت دارد یا خیر.
نظارت بر فروشگاههای لوازمالتحریر، برخورد با گرانفروشی، کنترل درج قیمت و رسیدگی سریع به شکایتهای مردم، میتواند از افزایش فشار بر خانوادهها جلوگیری کند. همچنین برگزاری نمایشگاههای عرضه مستقیم لوازمالتحریر با قیمت مناسب میتواند یکی از راهکارهایی باشد که به خانوادهها برای خرید ارزانتر کمک میکند.
بازگشایی مدارس نباید به کابوس اقتصادی تبدیل شود.
بازگشایی مدرسه باید برای دانشآموزان یادآور شروع یک مسیر تازه باشد؛ نه اینکه خانوادهها از هفتهها قبل نگران تأمین هزینههای آن باشند. واقعیت این است که بخش زیادی از خانوادهها در شرایط اقتصادی امروز، ناچارند هزینههای خود را اولویتبندی کنند. در چنین شرایطی، هزینههای تحصیل فرزندان نیز به یکی از مهمترین بخشهای بودجه خانوار تبدیل میشود.
لوازمالتحریر شاید در مقایسه با بسیاری از هزینههای زندگی، کالاهایی کوچک به نظر برسند، اما وقتی در کنار دهها هزینه دیگر قرار میگیرند، فشار آنها کاملاً محسوس است. امروز خانوادههای سیرجانی انتظار دارند بازار لوازمالتحریر در آستانه بازگشایی مدارس، با ثبات و نظارت بیشتری همراه باشد. فروشندگان نیز میتوانند با رعایت انصاف، از وارد کردن فشار بیشتر به خانوادهها جلوگیری کنند.
در سوی دیگر، خانوادهها نیز با خرید برنامهریزیشده و پرهیز از تجملگرایی میتوانند بخشی از هزینهها را مدیریت کنند.
یک مطالبه ساده برای شروع سال تحصیلی
سال تحصیلی جدید باید با امید و انگیزه آغاز شود، نه با اضطراب هزینهها.
دانشآموزان سیرجانی مانند همه کودکان و نوجوانان کشور حق دارند سال تحصیلی خود را با آرامش آغاز کنند و خانوادههای آنها نیز حق دارند لوازم مورد نیاز فرزندانشان را با قیمت منصفانه تهیه کنند. اکنون که بازار در آستانه یکی از مهمترین فصلهای فروش خود قرار دارد، انتظار از دستگاههای نظارتی، اصناف و فروشندگان این است که اجازه ندهند افزایش تقاضا بهانهای برای افزایش غیرمنطقی قیمتها شود.
در نهایت، شاید مهمترین درس روزهای بازگشایی مدارس همین باشد که هزینه تحصیل نباید آنقدر سنگین شود که خانوادهای میان تأمین نیازهای ضروری زندگی و فراهم کردن امکانات آموزشی فرزندش مجبور به انتخاب شود.
مدرسه باید درِ امید را به روی دانشآموز باز کند؛ نه اینکه هزینههای ورود به آن، خانواده را با نگرانی تازهای روبهرو کند.
