پیرامون اقدامات عمرانی شهرداری سیرجان؛
ضرورت دیدن نیمه پُر لیوان در مدیریت شهری
همزمان با اجرای طرحهای عمرانی و توسعه شبکه معابر در سیرجان، استفاده از پلجویها و جویهای حاشیهای در برخی خیابانها و معابر شهری بیشتر به چشم میآید. این موضوع اخیراً دستمایه انتقادهایی در فضای مجازی قرار گرفته و برخی شهروندان، مشکلاتی را درباره نحوه اجرای این سازهها مطرح کردهاند.
اصل مطالبه شهروندان برای داشتن معابر ایمن، استاندارد و مناسب، مطالبهای کاملاً قابل احترام است؛ اما در ارزیابی عملکرد مدیریت شهری، نباید یک جزئیات اجرایی را جدا از مجموعه اقدامات عمرانی و خدماتی شهرداری دید.
در جلسهی این هفتهی شورای شهر سیرجان، مکیآبادی معاون عمرانی شهردار درباره انتقادات شهروندان پیرامون جوهای باریک محل تقاطع کوچهها به خیابان پاسخ داد. وی گفت: اگر این جوهای را به کار نبریم ناچار باید برای عبور آب جدول بگذاریم و پل بزنیم اما خود این پل ها خیلی زود با زباله هایی که شهروندان در جوها می ریزند، مسدود می شوند و موجب آبگرفتگی می شوند. بنابراین چاره ای جز این نوع جوهای باریک -که به آن پل روسی میگویند- نداریم.
یک سازه را نباید جدا از کارکرد آن قضاوت کرد
شهرداری سیرجان مانند هر ارگان مدیریت شهری دیگری با مجموعهای از نیازهای گسترده و بعضاً فوری مواجه است؛ از آسفالت و بهسازی معابر گرفته تا ساماندهی ترافیک، توسعه فضای سبز، جمعآوری آبهای سطحی، زیباسازی شهری، مناسبسازی معابر و اجرای پروژههای زیرساختی. طبیعی است که در چنین شرایطی، هر پروژه عمرانی ممکن است در مرحله اجرا نیازمند اصلاح، بازنگری یا تکمیل باشد؛ اما این موضوع نباید اصل تلاش برای بهبود وضعیت شهر را زیر سؤال ببرد.
یکی از انتقادهای مطرحشده درباره پلجویها، شکل و ابعاد آنهاست. ممکن است در برخی نقاط، اجرای نامناسب یا فرسودگی بخشی از این سازهها برای عابران مشکل ایجاد کند. این مسئله، اگر وجود داشته باشد، باید از سوی کارشناسان بررسی و برطرف شود.
اما پرسش مهم این است که آیا راهکار، حذف کامل چنین سازههایی است یا اصلاح نحوه اجرا؟
جویهای حاشیهای در بسیاری از معابر شهری برای هدایت آبهای سطحی و جلوگیری از ورود و تجمع آب در نقاط نامناسب مورد استفاده قرار میگیرند. بنابراین، نمیتوان صرفاً با مشاهده یک نمونه نامناسب، اصل ایده را زیر سؤال برد.
آنچه اهمیت دارد، استاندارد بودن طراحی، شیببندی مناسب، ایمنی عبور عابر و دوچرخهسوار و هماهنگی آن با شرایط هر معبر است.
آسفالت؛ یکی از مطالبات همیشگی شهروندان
واقعیت این است که یکی از مطالبات قدیمی مردم سیرجان، وضعیت آسفالت و کیفیت معابر بوده است. در سالهای گذشته، بخش قابلتوجهی از گلایههای شهروندان به خرابی خیابانها، چالهها، فرسودگی آسفالت و نامناسب بودن برخی مسیرها مربوط میشد.
پروژههای عمرانی بدون مزاحمت نیستند؛ آنچه اهمیت دارد، نتیجهای است که برای شهر باقی میماند.
صبوری مردم؛ لازمه عبور سیرجان از مسیر توسعه
درباره طولانی شدن اجرای آسفالت بلوار شهید فخری زاده روبروی دانشگاه آزاد نیز در هفته ای که گذشت انتقادات زیادی از شهرداری سیرجان شد.
این درحالی ست که ساختن یک شهر، همیشه با آسفالت تازه و خیابانهای تمیز و آماده تحویل همراه نیست. گاهی توسعه یک شهر از دل خاکبرداری، حفاری، انسداد موقت مسیرها، صدای ماشینآلات، تغییر مسیر تردد و حتی ایجاد محدودیتهای چندروزه و چندماهه عبور میکند. واقعیتی که شاید برای شهروندی که هر روز باید از یک مسیر مشخص عبور کند، چندان خوشایند نباشد، اما بخشی اجتنابناپذیر از فرآیند اجرای پروژههای عمرانی است.
سیرجان امروز شهری در حال توسعه است؛ شهری که رشد جمعیت، افزایش خودروها، توسعه فعالیتهای اقتصادی و صنعتی و گسترش محدوده شهری، نیازهای تازهای را پیش روی مدیریت شهری قرار داده است. پاسخ به این نیازها نیز بدون اجرای پروژههای عمرانی امکانپذیر نیست.
در چنین شرایطی، یکی از مهمترین سرمایههای هر پروژه شهری، صبوری و همراهی مردم است.
پروژه عمرانی یعنی تغییر موقت برای یک نتیجه ماندگار
هیچ پروژه عمرانی بزرگی بدون ایجاد محدودیت اجرا نمیشود. وقتی قرار است خیابانی اصلاح شود، آسفالت جدید اجرا شود، جدولگذاری انجام گیرد، مسیر آبهای سطحی ساماندهی شود یا زیرساختی در یک معبر شهری توسعه پیدا کند، طبیعی است که برای مدتی شرایط عادی رفتوآمد تغییر کند.
ممکن است بخشی از یک خیابان بسته شود، مسیر جایگزین ایجاد شود یا شهروندان مجبور شوند چند دقیقه بیشتر در مسیر باشند. ممکن است صدای فعالیت ماشینآلات در ساعات اجرای پروژه برای ساکنان آزاردهنده باشد یا کسبه یک محدوده در مدت اجرای عملیات با دشواریهایی مواجه شوند.
این مشکلات را نباید نادیده گرفت؛ اما باید آنها را در کنار نتیجه نهایی پروژه دید.
تفاوت یک پروژه عمرانی با یک اقدام روزمره همین است؛ امروز برای ساختن فردا باید بخشی از آسایش امروز را برای مدتی تحمل کرد.
سیرجان برای توسعه به پروژههای زیرساختی نیاز دارد
سیرجان دیگر شهری با نیازهای چند دهه گذشته نیست. توسعه صنعتی و اقتصادی منطقه، افزایش جمعیت و گسترش ساختوسازها باعث شده شبکه معابر و زیرساختهای شهری نیز متناسب با این تغییرات توسعه پیدا کند.
ممکن است امروز یک خیابان درگیر عملیات عمرانی باشد، اما نتیجه آن میتواند سالها مورد استفاده شهروندان قرار گیرد. ممکن است امروز اجرای یک پروژه باعث کندی تردد شود، اما فردا همان پروژه بتواند بخشی از مشکلات ترافیکی یا زیرساختی را کاهش دهد. بنابراین، نباید هر انسداد خیابان یا هر عملیات عمرانی را صرفاً به عنوان یک مزاحمت دید.
صبوری مردم به معنای چشمپوشی از مشکلات نیست
البته مردم حق دارند بدانند پروژهای که مقابل خانه، محل کار یا مسیر روزانه آنها اجرا میشود، چیست، چه مدت طول میکشد و چه زمانی به پایان میرسد. صبوری زمانی معنا پیدا میکند که مردم بدانند برای چه چیزی صبر میکنند. اگر شهرداری پیش از آغاز یک پروژه، درباره ضرورت، مدت اجرا، مسیرهای جایگزین و زمان تقریبی پایان عملیات اطلاعرسانی کند، همراهی مردم نیز بیشتر خواهد شد.
شهروندی که بداند یک خیابان به مدت یک ماه بسته است تا عملیات زیرسازی و آسفالت آن انجام شود، راحتتر برنامه روزانه خود را تنظیم میکند تا شهروندی که بدون هیچ اطلاع قبلی با یک مسیر مسدود مواجه میشود.
اطلاعرسانی؛ مکمل صبوری مردم
یکی از مهمترین موضوعاتی که میتواند رابطه میان مردم و مدیریت شهری را تقویت کند، اطلاعرسانی دقیق است. شهرداری سیرجان میتواند پیش از آغاز پروژههای مهم، اطلاعات لازم را در اختیار مردم قرار دهد؛ اینکه پروژه از کجا آغاز میشود، چه مراحلی دارد، چه مدت زمان میبرد و شهروندان از چه مسیرهایی میتوانند استفاده کنند.
حتی اعلام پیشرفت پروژه نیز میتواند مؤثر باشد. وقتی مردم بدانند یک پروژه ۶۰ درصد پیشرفت داشته و مراحل پایانی آن در حال انجام است، نگاهشان به محدودیتهای ایجادشده متفاوت خواهد بود. در واقع، اعتماد عمومی زمانی افزایش پیدا میکند که مردم احساس کنند در جریان روند پروژه قرار دارند.
کسبه؛ گروهی که بیشترین فشار را تحمل میکنند
در میان گروههای مختلف، کسبه محدوده پروژههای عمرانی معمولاً بیش از دیگران با مشکلات کوتاهمدت مواجه میشوند. کاهش تردد خودروها، محدود شدن دسترسی، دشواری پارک خودرو و تغییر مسیر مشتریان ممکن است برای یک واحد صنفی مشکل ایجاد کند. همین دلیل، در اجرای پروژههای شهری باید به وضعیت کسبه نیز توجه ویژه داشت. ایجاد دسترسی مناسب، اجرای مرحلهای عملیات و اطلاعرسانی درباره مسیرهای جایگزین میتواند بخشی از این مشکلات را کاهش دهد.
اما در عین حال، کسبه نیز باید بدانند که نتیجه بسیاری از همین پروژهها در نهایت به نفع آنها خواهد بود. خیابانی که آسفالت مناسب داشته باشد، پیادهرو استاندارد و دسترسی بهتر پیدا کند و وضعیت ترافیکی آن ساماندهی شود، در بلندمدت میتواند به افزایش کیفیت محیط کسبوکار کمک کند.
امروز سختی، فردا آسایش
هیچکس از ترافیک، گردوغبار، سر و صدا یا بسته شدن مسیر خوشحال نمیشود. اما اگر قرار باشد برای همیشه از اجرای پروژهها به دلیل ایجاد مزاحمت موقت جلوگیری کنیم، عملاً توسعه شهر متوقف خواهد شد.
سیرجان برای اینکه بتواند پاسخگوی نیازهای آینده باشد، باید امروز زیرساختهای خود را تقویت کند. شاید امروز شهروندی که پشت یک دستگاه عمرانی منتظر عبور است، فقط چند دقیقه تأخیر را ببیند؛ اما اگر پروژه درست طراحی و اجرا شود، نتیجه آن میتواند سالها برای هزاران شهروند مورد استفاده قرار گیرد. پس در کنار مطالبه از شهرداری برای اجرای دقیق، سریع و شفاف پروژهها، باید از مردم نیز خواست تا در برابر سختیهای موقت، اندکی صبوری به خرج دهند.
پروژه عمرانی قرار نیست برای همیشه خیابان را ببندد؛ قرار است خیابان بهتری تحویل شهر بدهد. صبوری مردم سرمایهای ارزشمند برای توسعه سیرجان است؛ اما این سرمایه زمانی حفظ میشود که در مقابل آن، مدیریت شهری نیز با برنامه، سرعت، شفافیت و پاسخگویی حرکت کند.
